Ngành hóa dầu chịu tác động mạnh khi xung đột Trung Đông leo thang

*Lo ngại thiếu nguồn cung

Căng thẳng địa chính trị tại Trung Đông đang tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường năng lượng toàn cầu. Những diễn biến mới của xung đột Trung Đông, đặc biệt liên quan đến nguy cơ gián đoạn vận chuyển dầu qua eo biển Hormuz, đã khiến giá dầu thế giới tăng mạnh và làm dấy lên lo ngại về một cuộc khủng hoảng nguồn cung năng lượng.

Theo báo cáo mới nhất của Cơ quan Năng lượng Quốc tế (IEA), cuộc xung đột hiện nay có thể gây ra “sự gián đoạn nguồn cung lớn nhất trong lịch sử thị trường dầu mỏ”. Cơ quan này ước tính nguồn cung dầu toàn cầu trong tháng 3 có thể giảm khoảng 8 triệu thùng/ngày, tương đương gần 8% nhu cầu toàn cầu, chủ yếu do dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz bị đình trệ.

Trên thị trường, giá dầu Brent – chuẩn tham chiếu toàn cầu đã có thời điểm tăng lên 119,5 USD/thùng, trước khi hạ nhiệt quanh mức gần 97 USD/thùng, phản ánh tâm lý lo ngại của nhà đầu tư trước nguy cơ thiếu hụt nguồn cung.

Một trong những yếu tố khiến thị trường năng lượng toàn cầu đặc biệt lo ngại là tình hình tại eo biển Hormuz – tuyến hàng hải chiến lược giữa Iran và Oman. Đây là nơi trung chuyển khoảng 20% nguồn cung dầu mỏ và LNG của thế giới.

Các báo cáo thị trường cho thấy, việc vận chuyển dầu qua khu vực này đã bị gián đoạn nghiêm trọng khi căng thẳng quân sự leo thang. Hoạt động của nhiều tàu chở dầu buộc phải tạm dừng, trong khi chi phí vận chuyển tăng vọt. Giá thuê siêu tàu chở dầu từ Trung Đông sang châu Á đã vượt 400.000 USD/ngày, mức cao kỷ lục trong ngành vận tải năng lượng.

Theo các chuyên gia của Goldman Sachs, nếu dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz không sớm được khôi phục, giá dầu thế giới có thể vượt mốc 100 USD/thùng trong thời gian ngắn.

** Tác động tới giá xăng dầu ở Việt Nam

Việt Nam vẫn là quốc gia nhập khẩu năng lượng, sản lượng dầu thô khai thác trong nước chỉ đáp ứng được 30 – 35%, còn lại vẫn phải đi nhập khẩu nên xung đột Trung Đông sẽ ảnh hưởng đến thị trường xăng dầu trong nước.

=> Trong bối cảnh chiến tranh làm giá dầu biến động mạnh, Quỹ Bình ổn xăng dầu được sử dụng như một công cụ để giảm sốc giá. Quỹ Bình ổn giúp: Hạn chế việc giá xăng tăng sốc trong thời gian ngắn; Giảm áp lực lạm phát cho nền kinh tế; Hỗ trợ ổn định chi phí vận tải, logistics và sản xuất.

 

 

Ảnh: Diễn biến giá xăng dầu ở Việt Nam

 

Trong các kỳ điều hành khoảng 10–14/3/2026, Liên Bộ Công Thương – Tài chính đã quyết định chi quỹ với mức khá lớn:

• Xăng E5 RON92: khoảng 4.000 đồng/lít
• Xăng RON95: khoảng 4.000 đồng/lít
• Dầu diesel: khoảng 5.000 đồng/lít
• Dầu hỏa: khoảng 4.000 đồng/lít
• Mazut: khoảng 4.000 đồng/kg

 

Khoản tiền này được bù trực tiếp từ Quỹ Bình ổn để giảm chi phí cấu thành giá bán lẻ. Nhờ việc chi quỹ ở mức trên, giá xăng dầu trong nước đã được giữ ổn định hoặc tăng rất ít, dù giá thế giới tăng mạnh.

Theo kỳ điều hành 14/3/2026:

• RON95: khoảng 25.570 đồng/lít
• E5 RON92: khoảng 22.500 đồng/lít
• Diesel: khoảng 27.020 đồng/lít

 

Trong ngắn hạn, các công cụ điều hành có thể giúp giảm bớt cú sốc giá. Tuy nhiên, nếu biến động giá dầu thế giới kéo dài hoặc leo thang, thị trường xăng dầu trong nước vẫn sẽ phải đối mặt với áp lực lớn trong các kỳ điều hành tới. Việc nghiên cứu đưa vào sử dụng xăng sinh học cũng được giới chuyên môn nhìn nhận là một trong những giải pháp có thể giúp Việt Nam giảm phụ thuộc vào xăng khoáng trong dài hạn.

 

Nguồn: Báo Công thương